است و وزن زعفران هفت ماشه و عود هندى دو ماشه و عود صليب هفت ماشه زياده است نوع ديگر مقوى معدهء بارد صفت آن مصطگى توله دانهء هيل شش ماشه سعد كوفى سنبل الطيب هر يك پنج ماشه پوست ترنج نه ماشه كوفته بيخته بگلاب و قند قوام نموده جوارش سازند بدستور جوارش مصطگى ساده شربت دو درم جوارش عنبر مسخن معده و محلل رياح غليظ و مقطع بلغم و مقوى دل و دماغ و حواس صفت آن عنبر اشهب مشك خالص هر يك دو ماشه اسارون قرنفل زعفران هر يك سه ماشه دانهء هيل دارچينى دارفلفل زنجبيل جوزبوا هر يك نيم توله نبات سفيد عسل خالص هر يك پاؤ آثار بدستور جوارش سازند نوع ديگر تاليف علوى خان كه به جهت ضعف بدن و معده مجرب صفت آن عنبر اشهب دو مثقال مشك تركى خالص چهار دانگ گلاب چهل مثقال نبات سفيد هشتاد مثقال مشك و عنبر را با مقدار ده مثقال نبات سفيد كوفته از غربال موئين يا پارچه باريك بگذرانند و تتمهء نبات را بگلاب حل كرده بقوام آورده تير بزنند تا سفيد شود عنبر و مشك كوبيده را به آن مخلوط كرده چند تير ديگر بزنند و اقراص سازند هر قرصى يك مثقال و هر روز يك قرص با ده مثقال گلاب تناول نمايند جوارش نارمشك تاليف والد حكيم ممدوح مقوى معده و جگر و دافع اخلاط فاسده و محلل رياح غليظه و رافع خفقان صفت آن نارمشك شيطرج هندى زنجبيل فلفل دارفلفل دارچينى قاقلهء صغار قاقلهء كبار قرنفل ساذج هندى بسباسه خولنجان مصطگى كبابهء چينى سنبل الطيب سليخه تخم كرفس نانخواه باديان بوزيدان انيسون افتيمون هر يك شش مثقال ريوند زعفران هر يك يك مثقال تربد سفيد دوازده مثقال اجزا كوفته با دو وزن ادويه عسل مصفى سرشته جوارش سازند شربتى از چهار مثقال تا شش مثقال جوارش چاى خطائى مقوى معده و مشهى صفت آن مشك عنبر اشهب زعفران هر يك ماشه عود غرقى چهار درم دارچينى قرنفل بسباسه هر يك مثله چاى خطائى باديان خطائى هر يك يك دام پخته دانهء الايچى خرد فوفل و كهنى هر يك دو دام خام گلاب پاؤ آثار نبات يك آثار پاؤ بالا ادويه جوش داده آب خالص آن صاف نموده با نبات بقوام آرند و لوزيات سازند و بوقت حاجت در عرق گاو زبان با كيوره يا گلاب جوش خفيف داده بطور قهوه بنوشند جوارش تمر هندى دافع قى و مقوى معده و قلب و مانع انصباب صفرا بمعده صفت آن گل سرخ كشنيز مقشر هر يك دو درم مصطگى دانهء هيل زرشك طباشير ساذج پوست ترنج برگ پودينه صندل بگلاب سوده هر يك يك درم آب انار ولايتى يك عدد مرباى آمله يك عدد آب تمر هندى چهار توله در گلاب خيسانيده آب خالص گرفته به آب انار آميخته بسر چند قند مقوم بسرشند خوراك دو ماشه جوارش جالينوس اين جوارش را خاصيت بسيارست همه اعضا را قوت دهد و دافع درد معده و هاضم طعامست و بوى دهن خوش كند و بادها بشكند و جنون و صداع و سرفهء بلغمى و رياح بواسير و قوبا و نقرس و بهق و بسيارى بول كه از سردى بود و حصاة كليه و مثانه را نافع بود و سياهى مو را نگاهدارد و باه را قوت دهد و گفته‌اند كه هر كه بست روز برين جوارش مداومت كند از جمله امراض بلغمى ايمن گردد و جهت دماميل و زحير و خلفه مفيد و بمنزلهء ترياق‌ست و عديل ندارد و محتاج به پرهيز چندان نيست صفت آن سنبل الطيب قرنفل قاقله سليخه دارچينى خولنجان سعد كوفى زنجبيل فلفل سياه دارفلفل قسط بحرى عود بلسان اسارون تخم مورد قصب الزريره زعفران از هر يك دو درم مصطگى پنج درم قند سفيد برابر ادويه تمام اجزا را كوفته بيخته با دوچندان عسل بسرشند شربتى دو مثقال تا سه مثقال پيش از طعام و بعد طعام بيك ساعت نيز مىتوان خورد هر قدر كه كهنه شود بهترست و در بعضى نسخ جنطيانا